Senegalli genç yazar Diegane Latyr Faye, 1938'de Paris'te yayımlandığında büyük ses getiren fakat kısa süre sonra tüm nüshaları toplatılan gizemli bir romanın peşine düşer. Diegane'ın "zenci Rimbaud"nun peşinde Senegal'den Fransa'ya, Amsterdam'dan Arjantin'e uzanan hikayesi, insanlık tarihinin büyük trajedilerinin, sömürgeciliğin, Shoah'ın, erotik aşkın, hakikat ile kurmaca arasındaki kanlı çekişmelerin iç içe geçtiği bir örümcek ağına dönüşür. Yayımlandığı 2021 yılında Senegalli yazar Mohamed Mbougar Sarr'a Goncourt Ödülü kazandıran ve hararetli edebiyat tartışmalarına konu olan İnsanların En Gizli Hatırası, intihal suçlamaları sonrasında gözden düşen Afrikalı bir yazarın peşinde bütün bir edebiyat ekosistemini ve edebi kanonu mercek altına alıyor. Büyülü gerçekçi anlatılardan tarihi romana, biyografiden polisiyeye, farklı türler arasında ustaca gezinen İnsanların En Gizli Hatırası, Sarr'ın Malili yazar Yambo Ouologuem'in hayatından ilham alarak kurguladığı dördüncü ve Türkçeye tercüme edilen ilk romanı. "Fakat siz Afrikalı yazarlar ve entelektüeller, kendinizi bazı kimliklendirmelerden sakının. Burjuva Fransa, vicdanını rahat tutmak için elbette içinizden birini kutsayacak. Arada bir başarıya ulaşan ya da model mertebesine yükseltilen bir Afrikalı çıkacak ortaya. Fakat inan bana, temelde yabancısınız ve eserleriniz ne derece değerli olursa olsun yabancı kalacaksınız. Siz buralı değilsiniz."
