İbn Ataullah el-İskenderi, hitabet yeteneği yanında ilmi ile insanları derinden etkileyen bir tasavvuf büyüğüdür.
Onun eserlerinde tasavvufun en zor konuları aydınlığa kavuşur. Riya ve şöhretten uzak ibadet ve taat, tevekkül, teslimiyet, reca ve ümit kavramları onun tasavvufi düşüncesinin temelini oluşturur. Sözleri aşk ve cezbenin coşkunluğuna fazla bel bağlamadan tefekkürün incelikleriyle yoğrulmuştur.
İbn Ataullah'a göre amel ve ibadetler birtakım şekil ve görüntülerden ibarettir. İbadet eden kişinin asıl kalbinde bulunması gereken, ihlas sırrıdır. Allah'a her an muhtaç olma hali üzerinde ısrarla duran İbn Ataullah, ince hislerle donanmış Allah korkusunun ve bundan doğan ilmin hayrına odaklanır.
Şöhretli eseri Hikemü'l-Ataiyye'nin gölgesinde, gözlerden ırak kalmış bu tasavvuf klasiği, Şazeliyye tarikatının öğretisine dair en eski eser olması bakımından da ilgiye değerdir.
Ataullah İskenderi'nin konuştuğu her yerde her şey adeta yeniden başlar. Söz uyanır. Akıl yola koyulur. Hikmet dile gelir. Güzel olanın ışığı yükselir.
