Klasik tarihçi Theodor Mommsen 1854-1856 yılları arasında Roma Tarihi isimli eserini yayımladı. Çalışmaları bilim camiası ve okurlar tarafından büyük beğeni toplayan Mommsen 1902 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü ve "tarihsel yazma sanatının yaşayan en büyük ustası" olarak onurlandırıldı.
Roma'yı yücelten Aydınlanma yaklaşımını reddeden Mommsen bunun yerine yeni ve titiz bir kaynak eleştirisinin rehberliğinde Roma tarihinin mitolojiden arındırılmasını sağladı. Canlı ve ilgi çekici bir tarzda, klasik fikirleri ifade etmek için modern terimleri kullanan Mommsen 19. yüzyıl ile Antik Roma arasında paralellikler ortaya koymayı başardı.
MÖ 1. yüzyıl Roma tarihi ve edebiyatına canlı bir ışık tutan dördüncü cildin ardından, beşinci cilt Sulla'nın yeniden kurulan yönetimi, oligarşinin çöküşü, Batı'nın teslimiyeti, Eski Cumhuriyet ve yeni monarşi gibi bölümlerle Roma'da askeri monarşinin kuruluşuna odaklanıyor.
